COPD en Astma

De zoutnevel helpt mensen met COPD en astma!

Wat is COPD en wat is astma?

COPD (Chronic Obstructive Pulmonary Disease) is een verzamelnaam voor chronische bronchitis, met vernauwing van de luchtwegen, en longemfyseem. Veel mensen met COPD hebben een mengvorm van zowel chronische bronchitis als emfyseem. Astma wordt ook vaak genoemd en verward met COPD.

De belangrijkste verschillen tussen astma en COPD

Chronische bronchitis

Bronchitis is een aandoening van de longen, waarbij ontsteking en irritatie van het longweefsel een rol spelen. De kleine luchtwegen in onze longen heten bronchiën. Wanneer deze luchtbuisjes ontstoken raken, bemoeilijkt dit de ademhaling. Deze infectie heet bronchitis. Je kunt een onderscheid maken tussen acute en chronische bronchitis. Acute bronchitis, waarbij met bacteriën geïnfecteerd slijm uit de longen wordt opgehoest, ontstaat vaak na verkoudheid of griep. Acute chemische bronchitis wordt veroorzaakt door het inademen van irriterende dampen, zoals rook, chloor, ammonia of ozon

Bij chronische bronchitis zijn de bronchiën (de vertakkingen van de luchtpijp naar de longen) steeds ontstoken. Dit geeft klachten zoals:

  • hoestenOntstoken luchtwegen raken sneller geïrriteerd. Daarom kunt u last krijgen van kortademigheid zodra de luchtwegen in contact komen met prikkelende stoffen. Bijvoorbeeld rook, bak- en braadlucht, koude lucht, mist, sterke geuren en virusinfecties die verkoudheid en griep veroorzaken. Na een tijd ontstaat er vernauwing van de luchtwegen, zoals deze afbeelding laat zien. Deze vernauwing is grotendeels blijvend (chronisch).
  • slijm opgeven
  • benauwdheid

Ontstoken luchtwegen raken sneller geïrriteerd. Daarom kunt u last krijgen van kortademigheid zodra de luchtwegen in contact komen met prikkelende stoffen. Voorbeelden hiervan zijn rook, bak- en braadlucht, koude lucht, mist, sterke geuren en virusinfecties die verkoudheid en griep veroorzaken.

Na een tijd ontstaat er vernauwing van de luchtwegen, zoals deze afbeelding laat zien. Deze vernauwing is grotendeels blijvend (chronisch).

Longemfyseem
Bij longemfyseem zijn zowel de luchtwegen, de longblaasjes als het steunweefsel van de luchtwegen aangetast. Bij longemfyseem of emfyseem gaan er langzaam steeds meer longblaasjes verloren.

 

Bij emfyseem is de rek uit dit weefsel (zie afbeelding). Daardoor ontstaat er een beperking in de luchtstroom.

De zuurstofvoorziening vanuit de longen naar het bloed wordt belemmerd. Dit uit zich in benauwdheid.

Beschadigde longblaasjes herstellen zich niet. De longcapaciteit is blijvend afgenomen.

 

Oorzaken

De belangrijkste oorzaken van COPD zijn:

  • Roken
  • Langdurig contact met stoffige lucht
  • Langdurig contact met giftige stoffen zoals bijtmiddelen
  • Luchtvervuiling
  • Soms speelt een erfelijke factor een rol

Symptomen

  • Kortademigheid
  • Hoesten
  • Slijm opgeven
  • Benauwdheid

Astma

Astma is een chronische ontsteking van de ademhalingsorganen. Chronisch betekent dat het blijvend is.

Als u astma heeft, zijn uw longen extra gevoelig voor prikkels waar andere mensen helemaal geen last van hebben. Bij astma geven de wanden van de ademhalingsorganen en de luchtwegen een sterke reactie op veranderingen in de omgeving. Het kan zijn dat er allergenen ingeademd zijn. Allergenen zijn huisstofmijt of het haar van huisdieren, stof, uitlaatgassen, rook e.d. Maar ook de schommelingen in de temperatuur van de lucht zorgen bij een astmapatiënt ervoor dat de membranen die de luchtwegen bekleden gaan opzwellen en slijm produceren. Het gevolg hiervan is dat spiertjes in de wanden van de luchtwegen verkrampen. Hierdoor worden de luchtwegen nauwer en de doorstroming van lucht vermindert. Voor de astmapatiënt betekent dit een beklemmend gevoel op de borst, hij wordt kortademig en begint te piepen en te hoesten.

Als dit acuut opkomt, noemen we dat een astma-aanval. Niet iedereen reageert op dezelfde prikkels en het verschilt per persoon hoe erg de astma is. Ook zijn er verschillende soorten astma.

Bij astma zijn de slijmvliezen in de longen altijd geïrriteerd, wat veel klachten kan veroorzaken.

Oorzaken

Onderliggende oorzaken bij astma zijn nog niet helemaal duidelijk maar er is al wel onderzocht dat astma erfelijk is, vooral in families met gevoeligheid voor andere allergische aandoeningen. Bijvoorbeeld kinderen met een laag geboortegewicht en ook kinderen die veel in contact zijn geweest met allergenen in hun 1e levensjaar, hebben het meeste risico astmatische klachten te ontwikkelen. Uiteraard geldt dit ook als hun ouders roken. Heb je aanleg voor astma dan kan dit worden veroorzaakt door allergische en/of niet allergische prikkels.

Moeilijk ademen

Bij astma gebeurt er van alles in de longen zodra ze in contact komen met de prikkels waar u gevoelig voor bent. Zo zwellen de slijmvliezen van de neus, keel en longen op. Ook produceren de slijmvliezen meer vocht en slijm dan anders. De spiertjes die om de luchtwegen heen zitten, raken verkrampt en trekken samen. Zo maken ze de luchtwegen dus smaller: ademen wordt moeilijker. De longen raken overvol met lucht, die niet genoeg ververst wordt. Al deze reacties samen vormen een astma-aanval. Bij een astma-aanval kunt u tot 80% minder lucht in- of uitademen dan anders. Dit kan erg angstig zijn, maar het is in principe niet gevaarlijk.

Astma is chronisch

Astma geeft niet de hele tijd klachten, maar toch is het een chronische ziekte. Dat komt omdat de longen bij astma altijd een beetje ontstoken zijn. Dat is niet hetzelfde als een longontsteking: bij een longontsteking zijn de longen ontstoken door een bacterie. Astmaklachten kunnen soms weken tot maanden blijven hangen, bijvoorbeeld na griep. Ook zijn er soms periodes waarin u weinig tot niets merkt van uw astma.

Cijfers over COPD

In ons land hebben ruim 320.000 mensen de diagnose COPD. Daarnaast zijn er nog eens 300.000 mensen met een zeer hoog risico op COPD, zonder dat zij dit zelf weten. Er zijn meer vrouwen dan mannen met de ziekte. Van deze groep mensen zijn er rond de 115.000 kind. De verwachting is dat het aantal mensen met astma tot 2025 stijgt met twee procent. COPD is de 5e doodsoorzaak ter wereld en jaarlijks sterven 2 tot 3 miljoen mensen aan de gevolgen van COPD.

Behandeling

COPD is niet te genezen. Het is wel mogelijk om de schade te beperken en met behandeling de klachten van COPD te bestrijden. Hieronder ziet u een aantal van onze vernevelaars, waarmee u de klachten van COPD kunt tegengaan.

Vernevelen bij COPD en astma

Vernevelen met fysiologisch zout werkt op een aantal manieren:

  • Het lost makkelijker het slijm op in de bronchiën;
  • Het laat het slijmvlies in de luchtwegen slinken waardoor er meer ruimte ontstaat;
  • Het bindt verontreinigingen en irriterende stoffen.

Al deze effecten zijn aanvullend op het een aantal zaken waar u altijd goed op moet letten:

  • Stoppen met roken
    Tabaksrook is de grootste boosdoener. Stoppen met roken is de eerste stap in de behandeling. Stoppen met roken is moeilijk maar niet onmogelijk. Er zijn verschillende methoden. Voor iedere roker is wel een manier om ex-roker te worden.
  • Prikkels vermijden
    Prikkels die leiden tot irritatie van de luchtwegen kunt u het beste vermijden. Dat kan ook betekenen dat u uw woon- en werkomgeving anders in moet richten; saneren.
  • Voorkomen van infecties
    Na iedere infectie kan het longweefsel beschadigen, waardoor COPD-klachten erger worden. Een griepprik kan de kans op infecties verminderen.
  • Voeding
    Gezonde voeding is belangrijk voor de algehele conditie. Hierdoor wordt u minder snel ziek en kan het lichaam de infecties beter bestrijden. Bij overgewicht kost elke vorm van lichaamsbeweging meer energie. Bij ondergewicht krijgt het lichaam niet voldoende energie aangeleverd.
  • Voldoende beweging
    Fysiotherapie en conditietraining kunnen de klachten van kortademigheid verminderen en uw inspanningsvermogen vergroten.
  • Medicijnen
    Er zijn medicijnen die de klachten van COPD kunnen verminderen en zelfs wegnemen, maar genezen doen ze nooit. Medicijnen voor COPD zijn er in vele soorten, maten en toedieningsvormen. De werking berust meestal wel op hetzelfde principe:
    1. verwijding van de luchtwegen (en bescherming tegen kortademigheid)
    2. remming van de ontsteking (en bescherming tegen prikkels)
    U moet de middelen dagelijks innemen. Ze vormen de basis voor de behandeling van COPD. Het innemen gaat via een inhalator, maar soms ook al via een vernevelaar. Vraag uw arts hiernaar.

Bronnen:
http://www.astma-copd.nl/content/algemeen/verschillen.asp. (sd).
http://www.astmafonds.nl/over-longen/astma. (sd).
http://www.astmafonds.nl/over-longen/copd. (sd).
http://www.jeroenboschziekenhuis.nl/Publicaties/106770/Aandoeningen-Longgeneeskunde-Astma. (sd).
http://www.jeroenboschziekenhuis.nl/Publicaties/106771/Aandoeningen-Longgeneeskunde-COPD. (sd).